அதிக வேலைபாடு உள்ள ஆடைக்ள், பள்ளிகளில் தெவை இல்லாத அலங்காரங்கள் விரும்பத் தகாத செயலாகும்.

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ 

 அதிக வேலைபாடு உள்ள ஆடைக்ள், பள்ளிகளில் தெவை இல்லாத அலங்காரங்கள்  விரும்பத் தகாத செயலாகும். , பிரகாசமான விளக்குகள் வழிபடுபவரின் பார்வைக்குத் தேவையில்லாமல் வைக்கப்பட்டிருந்தால், அவை அவரை குஷூவிலிருந்து திசை திருப்புகின்றன. அப்படிப்பட்ட விளக்குகளை அகற்ற வேண்டும், மங்கச் செய்ய வேண்டும் அல்லது திசை திருப்பாத வகையில் மாற்ற வேண்டும். இது நபி ﷺ அவர்களின் நடைமுறையால் ஆதரிக்கப்படுகிறது. அவர்கள் தம் தொழுகைச் சூழலில் இருந்த பார்வையைத் திசை திருப்பும் வடிவமைப்புகளை அகற்றினார்கள்.

விசுவாசிகள் திட்டமாக வெற்றியடைந்து விட்டனர்..அவர்கள் எத்தகையோரென்றால், தம் தொழுகையில் மிக்க உள்ளச்சம் உடையவர்கள். [ஸூரத்துல் முஃமினூன் 23:1-2]

‘ஆயிஷா (ரலி) அறிவித்தார்:
963. ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
நபி (ஸல்) அவர்கள் வேலைப்பாடு மிக்க (சதுரமான) கறுப்புக் கம்பளி ஆடை ஒன்றை அணிந்துகொண்டு தொழுதார்கள். (தொழுது முடித்ததும்,) இதன் வேலைப்பாடுகள் எனது கவனத்தை ஈர்த்துவிட்டன. எனவே, இந்த ஆடையை (எனக்கு அன்பளித்த) அபூ ஜஹ்மிடம் சேர்த்துவிட்டு (அவரிடமிருந்து மற்றொரு) சாதாரண ஆடையை என்னிடம் கொண்டு வாருங்கள்" என்று கூறினார்கள். (முஸ்லிம்: 963)
https://www.rahmathpublications.com/muslim.php?start=963

959. அனஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
ஆயிஷா (ரலி) அவர்களிடம் உருவச் சித்திரங்கள் பொறித்த திரைச்சீலை ஒன்று இருந்தது. அதனால் வீட்டின் ஒரு பகுதி(யிலிருந்த அலமாரி)யை அவர்கள் மறைத்திருந்தார்கள். (அதை நோக்கித் தொழுத) நபி (ஸல்) அவர்கள், ‘‘இதை அகற்றிவிடு. ஏனெனில், இதிலுள்ள உருவப்படங்கள் என் தொழுகையில் என்னிடம் குறுக்கிட்டுக்கொண்டேயிருக் கின்றன” என்று சொன்னார்கள். (புகாரி:5959)
https://www.rahmathpublications.com/bukharinew.php?start=5959

அனஸ் பின் மாலிக் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
கிப்லா திசையில் (காறி உமிழப்பட்டி ருந்த) சளியை நபி (ஸல்) அவர்கள் கண்டார்கள். இது அவர்களுக்குச் சஞ் சலத்தை ஏற்படுத்தியது. அதன் பிரதி பலிப்பு அவர்களின் முகத்திலும் காணப் பட்டது. உடனே அவர்கள் எழுந்து தமது கையால் அதைச் சுரண்டி (தூய்மைப் படுத்தி)னார்கள்.

பிறகு “உங்களில் ஒருவர் தொழுகை யில் நிற்கும்போது, ‘அவர் தம் இறைவனு டன் அந்தரங்கமாக உரையாடுகிறார்’ அல்லது ‘அவருக்கும் கிப்லாவுக்கும் இடையே அவருடைய இறைவன் இருக்கிறான்’. ஆகவே, உங்களில் யாரும் தமது கிப்லா திசை நோக்கிக் கண்டிப்பாக உமிழ வேண்டாம்.  (புகாரி:405)

https://www.rahmathpublications.com/bukharinew.php?start=405

وَأَمَرَ عُمَرُ بِبِنَاءِ الْمَسْجِدِ وَقَالَ أَكِنَّ النَّاسَ مِنَ الْمَطَرِ، وَإِيَّاكَ أَنْ تُحَمِّرَ أَوْ تُصَفِّرَ، فَتَفْتِنَ النَّاسَ

உமர் (ரலி) அவர்களே (தமது ஆட்சிக் காலத்தில்) பள்ளிவாசலை (விரிவாக்கிக்) கட்டும்படி உத்தரவிட்டார்கள். (கட்டடப் பணி நடைபெற்றபோது). “மக்களை மழை நீரி-ருந்து பாதுகாக்கும் விதமாகக் கட்டுவீராக! சிவப்பு வர்ணமோ மஞ்சள் வர்ணமோ தீட்ட வேண்டாமென உன்னை நான் எச்சரிக்கிறேன். அதனால் மக்களின் கவனம் திசை திரும்பிவிடக்கூடும்” என்று (கட்டடப் பணியாளரிடம்) உமர் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்.  (புகாரி:446)

https://www.rahmathpublications.com/bukharinew.php?start=446

ஹனஃபி மத்ஹப்

ஹனஃபி நூல்கள் கிப்லா சுவரின் அலங்காரத்தைப் பற்றி மிகத் தெளிவாகக் கூறுகின்றன.

இப்னு ஆபிதீனின் ரத் அல்-முஹ்தார் பள்ளிவாசல் அலங்காரத்தைப் பற்றி விவாதிக்கிறது மற்றும் கூறுகிறது:

وَلَا بَأْسَ بِنَقْشِهِ خَلَا مِحْرَابِهِ فَإِنَّهُ يُكْرَهُ لِأَنَّهُ يُلْهِي الْمُصَلِّي

“அதை அலங்கரிப்பதில் தவறில்லை, ஆனால் அதன் மிஹ்ராபைத் தவிர. ஏனெனில் அது வெறுக்கத்தக்கது, ஏனெனில் அது தொழுபவரைத் திசை திருப்புகிறது.”

அதே விவாதத்தில் சிக்கலான, நுண்ணிய அலங்காரங்களை வெறுப்பதும் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளது.

இமாம் அன்-நவவீ — ஷாஃபிஈ

அன்-நவவீ, ஷரஹ் ஸஹீஹ் முஸ்லிமில் இந்த ஹதீஸை விளக்கும்போது, இந்த ஹதீஸ் இதயத்தின் நிலையைப் பேணுவதும், தொழுபவரைத் திசை திருப்பும் விஷயங்களைத் தவிர்ப்பதும் விரும்பத்தக்கது என்பதைக் காட்டுகிறது என்று விளக்குகிறார். பின்னர் அந்தக் கொள்கையைப் பள்ளிவாசல்களுக்குத் தெளிவாக விரிவுபடுத்துகிறார்:

وَفِيهِ كَرَاهَةُ تَزْيِينِ الْمَسْجِدِ بِمَا يَشْغَلُ الْمُصَلِّي

அவர் குறிப்பாகக் குறிப்பிடுகிறார்:

وَكَرَاهَةُ تَزْيِينِ الْمِحْرَابِ وَجُدْرَانِ الْمَسْجِدِ وَنَحْوِهَا بِمَا يَشْغَلُ الْمُصَلِّي

“மிஹ்ராப், பள்ளிவாசலின் சுவர்கள் மற்றும் அதுபோன்றவற்றை தொழுபவரைத் திசை திருப்பும் விஷயங்களால் அலங்கரிப்பது வெறுக்கத்தக்கது.”

டிசைன் போட்ட ஆடைகளை அணிந்து தொழுகின்றவரின் கவனம் அவற்றைப் பார்க்கும்போது தொழுகையிலிருந்து திரும்பக்கூடும் என்பதால் இத்தகைய ஆடைகளை அணிவது விரும்பத் தகாத செயலாகும். 

இதைப் போன்றே, தரைவிரிப்பு, பள்ளிவாசலின் சுவர், மிஹ்ராப் உள்ளிட்டவையும் கவனத்தைத் திசைதிருப்பும் வண்ணம் அமையாமலிருப்பது நல்லது ஆகும். (அல்மின்ஹாஜ்)

 காண்க. ஸஹீஹுல் புகாரீ தமிழாக்கம், 373, 752  5817

இப்னு ஹஜர் அல்-அஸ்கலானி — ஷாஃபிஈ

இப்னு ஹஜர், அதே ஹதீஸை விளக்கும்போது ஃபத்ஹ் அல்-பாரீயில் அந்தக் கொள்கையை இன்னும் விரிவாகக் கூறுகிறார்.

அவர் கூறுகிறார்:

وَيُسْتَفَادُ مِنْهُ كَرَاهَةُ كُلِّ مَا يُشْغِلُ عَنِ الصَّلَاةِ مِنَ الأَلْوَانِ وَالنُّقُوشِ وَغَيْرِهَا

“இதிலிருந்து தொழுகையிலிருந்து திசை திருப்பும் அனைத்தும் — நிறங்கள், அலங்கார வடிவமைப்புகள் மற்றும் அதுபோன்றவை — வெறுக்கத்தக்கவை என்பது பெறப்படுகிறது.”

எனவே இப்னு ஹஜர் ஒரு குறிப்பிட்ட நிறம் (எ.கா. பச்சை) தடைசெய்யப்பட்டது என்று சொல்லவில்லை என்றாலும், அவை தொழுகையிலிருந்து கவனத்தைத் திருப்பும்போது நிறங்கள் வெறுக்கத்தக்க திசைதிருப்பல்களின் கீழ் வரலாம் என்பதை நிறுவுகிறார்.

இப்னு குதாமா — ஹன்பலி

அவர் முஜாஹிதிடமிருந்து அறிவிக்கிறார்:

كَانَ ابْنُ عُمَرَ يَكْرَهُ أَنْ يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ شَيْءٌ

மேலும் இப்னு உமர் ரழியல்லாஹு அன்ஹுமா தமக்கும் கிப்லாவுக்கும் இடையில் உள்ள விஷயங்களை அகற்றுவார் என்று அறிவிக்கிறார்.

முக்கியமாக, இப்னு குதாமா இமாம் அஹ்மதின் நிலையைப் பதிவு செய்கிறார்:

لَا يَنْبَغِي أَنْ يُكْتَبَ فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ شَيْءٌ، لِأَنَّهُ يُشْغِلُ الْمُصَلِّي

“பள்ளிவாசலின் கிப்லாவில் எதையும் எழுதக் கூடாது, ஏனெனில் அது தொழுபவரைத் திசை திருப்புகிறது.”

பின்னர்:

وَيُكْرَهُ تَزْوِيقُ الْمَسَاجِدِ، وَكُلُّ مَا يُشْغِلُ الْمُصَلِّي

“பள்ளிவாசல்களை அலங்கரிப்பது வெறுக்கத்தக்கது, மேலும் தொழுபவரைத் திசை திருப்பும் அனைத்தும் [வெறுக்கத்தக்கவை].”

இது குறிப்பாகப் பொருந்தும், ஏனெனில் நீங்கள் தொழுபவரின் காட்சித் துறையில் உள்ள ஒரு பிரகாசமான பொருளைப் பற்றிப் பேசுகிறீர்கள்.

மாலிகி மத்ஹப்

தொழுகையைத் தடைசெய்யும்போது பள்ளிவாசல் அலங்காரத்திற்கு எதிராக வலுவான மாலிகி முன்னுதாரணமும் உள்ளது.

மாலிகி நிலை முதவ்வனாவிலிருந்து அறிவிக்கப்படுகிறது:

وَكَرِهَ مَالِكٌ تَزْوِيقَ الْمَسَاجِدِ

“மாலிக் பள்ளிவாசல்களை அலங்கரிப்பதை வெறுத்தார்.”

அறிவிக்கப்பட்ட காரணம் குறிப்பாக முக்கியமானது:

لِأَنَّهُ يُشْغِلُ النَّاسَ عَنْ صَلَاتِهِمْ، يَنْظُرُونَ إِلَيْهِ وَيُلْهِيهِمْ

“ஏனெனில் அது மக்களை அவர்களின் தொழுகையிலிருந்து திசை திருப்புகிறது; அவர்கள் அதைப் பார்க்கிறார்கள், அது அவர்களின் கவனத்தை ஈர்க்கிறது.”

அறிக்கை மேலும் ‘உமர் பின் அப்துல் அஸீஸ் இந்தக் கவலையின் காரணமாக அலங்காரங்களை அகற்ற விரும்பினார் என்றும் குறிப்பிடுகிறது.

இஸ்லாம்வெப் ஃபத்வா:

https://islamweb.net/en/fatwa/304231/disliked-to-place-anything-in-the-mihraab-that-causes-distractions

Unecessary decoration or lights near Mihrab, Mimbar etc.

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ 

قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ
الَّذِينَ هُمْ فِي صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ

The believers have attained true success: those who humble themselves in their prayers,[23:1-2]

Bright lights are unnecessarily placed in the worshipper's field of vision and they distract him from khushūʿ, then they should be removed, dimmed, or changed to a non-distracting arrangement. This is supported by the Prophet's ﷺ practice of removing visually distracting designs from his prayer environment.

 'A'isha reported:

The Messenger of Allah (ﷺ) stood for prayer with a garment which had designs over it. He looked at these designs and after completing the prayer said: Take this garment to Abu Jahm b. Hudhaifa and bring me a blanket for it has distracted me just now.

https://sunnah.com/muslim/5/77

He looked at its markings … for they distracted me just now during my prayer.” https://sunnah.com/muslim/5/77

Narrated Anas:

Aisha had a thick curtain (having pictures on it) and she screened the side of her i house with it. The Prophet (ﷺ) said to her, "Remove it from my sight, for its pictures are still coming to my mind in my prayers."

https://sunnah.com/bukhari:5959

" 'Umar ordered the Prophet's ﷺ mosque to be expanded (built) and said, "Protect the people from rain. Beware of red and yellow decorations, for they put the people to trial."

https://sunnah.com/bukhari:446

1. Ḥanafī school

The Ḥanafī texts are also quite explicit concerning decoration of the qiblah wall.

The Radd al-Muḥtār of Ibn ʿĀbidīn discusses decoration of the mosque and states:

وَلَا بَأْسَ بِنَقْشِهِ خَلَا مِحْرَابِهِ فَإِنَّهُ يُكْرَهُ لِأَنَّهُ يُلْهِي الْمُصَلِّي

“There is no harm in decorating it except its miḥrāb, for it is disliked because it distracts the worshipper.”

The same discussion also mentions dislike of elaborate, fine ornamentation.

2. Imam al-Nawawī — Shāfiʿī

Al-Nawawī, commenting on this hadith in Sharḥ Ṣaḥīḥ Muslim, explains that the hadith demonstrates the desirability of maintaining presence of heart and avoiding things that distract the worshipper. He then explicitly extends the principle to mosques:

وَفِيهِ كَرَاهَةُ تَزْيِينِ الْمَسْجِدِ بِمَا يَشْغَلُ الْمُصَلِّي

He specifically mentions:

وَكَرَاهَةُ تَزْيِينِ الْمِحْرَابِ وَجُدْرَانِ الْمَسْجِدِ وَنَحْوِهَا بِمَا يَشْغَلُ الْمُصَلِّي

“And the dislike of decorating the miḥrāb, the walls of the mosque, and similar things with things that distract the worshipper.”

If something visually attracts the worshipper and interferes with khushūʿ, it should not be placed where it distracts people during ṣalāh.

2. Ibn Ḥajar al-ʿAsqalānī — Shāfiʿī

Ibn Ḥajar makes the principle even broader in Fatḥ al-Bārī while commenting on the same hadith.

He says:

وَيُسْتَفَادُ مِنْهُ كَرَاهَةُ كُلِّ مَا يُشْغِلُ عَنِ الصَّلَاةِ مِنَ الأَلْوَانِ وَالنُّقُوشِ وَغَيْرِهَا

“It is inferred from this the dislike of everything that distracts from prayer, such as colours, decorative designs, and similar things.”

So while Ibn Ḥajar is not saying that a particular colour such as green is prohibited, he establishes that colours can fall under the disliked distractions when they divert attention from prayer.

4. Ibn Qudāmah — Ḥanbalī

He reports from Mujāhid:

كَانَ ابْنُ عُمَرَ يَكْرَهُ أَنْ يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ شَيْءٌ

and reports that Ibn ʿUmar رضي الله عنهما would remove things between himself and the qiblah.

More importantly, Ibn Qudāmah records the position of Imam Aḥmad:

لَا يَنْبَغِي أَنْ يُكْتَبَ فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ شَيْءٌ، لِأَنَّهُ يُشْغِلُ الْمُصَلِّي

“Nothing should be written in the qiblah of the mosque, because it distracts the person praying.”

Then:

وَيُكْرَهُ تَزْوِيقُ الْمَسَاجِدِ، وَكُلُّ مَا يُشْغِلُ الْمُصَلِّي

It is disliked to decorate the mosques, and [it is disliked] everything that distracts the worshipper.”

This is especially applicable because you are talking about a bright object in the visual field of the worshipper.

5. The Mālikī school

There is also a strong Mālikī precedent against mosque decoration when it interferes with prayer.

The Mālikī position is reported from the Mudawwanah:

وَكَرِهَ مَالِكٌ تَزْوِيقَ الْمَسَاجِدِ

“Mālik disliked decorating the mosques.”

The reason reported is particularly important:

لِأَنَّهُ يُشْغِلُ النَّاسَ عَنْ صَلَاتِهِمْ، يَنْظُرُونَ إِلَيْهِ وَيُلْهِيهِمْ

“Because it distracts people from their prayer; they look at it and it occupies their attention.”

The report also mentions that ʿUmar b. ʿAbd al-ʿAzīz wanted the decorations removed because of this concern.

Ismaweb fatwa:
https://islamweb.net/en/fatwa/304231/disliked-to-place-anything-in-the-mihraab-that-causes-distractions 

இன்றைய சூழ்நிலையில் குத்பாவைச் சுருக்கத்தின் அவசியம்

 بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

ஜும்ஆ நாளில் பள்ளிவாசலுக்கு முன்னதாகச் செல்வதன் சிறப்பைப் பற்றி நாம் அனைவரும் அறிந்திருக்கிறோம். 

ஜும்ஆவிற்கு முன்னதாக வர வேண்டும் என்று கூறும் இந்த ஹதீஸை நாம் எடுத்துச் சொல்வதோடு மட்டும் நின்றுவிடலாமா?

அதே நபி ﷺ அவர்கள் குத்பாவை மிதமாகவும் சுருக்கமாகவும் நடத்த வேண்டும் என்று கூறியுள்ள ஸஹீஹான ஹதீஸ்களை நாம் மறந்துவிடலாமா?

இன்றைய காலத்தில் பலர் ஜும்ஆ தொழுகையை மதிய உணவு இடைவேளையில் நிறைவேற்றுகின்றனர்.

குறிப்பாக:

• பள்ளி மற்றும் கல்லூரி மாணவர்கள்
• ஆசிரியர்கள்
• அலுவலகப் பணியாளர்கள்
• தொழிற்சாலை ஊழியர்கள்
• கடை மற்றும் நிறுவன ஊழியர்கள்
• மருத்துவமனை மற்றும் பிற அவசர சேவைப் பணியாளர்கள்

ஆகியோர் தங்களுடைய பணியிடத்திலிருந்து அவசரமாக பள்ளிவாசலுக்கு வருகின்றனர். பலருக்கு ஜும்ஆவுக்காக கிடைக்கும் நேரம் குறைவாகவே உள்ளது. அவர்கள் பள்ளிவாசலுக்கு வருவதற்கு முன்பும், தொழுகைக்குப் பிறகும் பயணம் செய்ய வேண்டியுள்ளது. சிலர் மீண்டும் அலுவலகத்திற்குச் சென்று பணியில் சேர வேண்டிய கட்டாயத்திலும் இருக்கிறார்கள்.

இத்தகைய சூழ்நிலையில் குத்பா தேவையில்லாமல் நீண்டு செல்வது அவர்களுக்கு பெரும் சிரமத்தை ஏற்படுத்தலாம்.

“அறிவுரை அதிகமாக இருந்தால் நன்மை அதிகம்” என்பது அவசியமில்லை

சுருக்குவது நபிவழி

அம்மார் பின் யாசிர் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் "தொழுகையை நீட்டி உரையைச் சுருக்குவது ஒருவரது மார்க்க அறிவிற்கு அடையாளம் ஆகும். ஆகவே, தொழுகையை நீட்டி உரையைச் சுருக்குங்கள். சில சொற்பொழிவுகளில் கவர்ச்சி உள்ளது" ன்று கூறியதை நான் கேட்டுள்ளேன்" என்றார்கள். (ஸஹீஹ் முஸ்லிம்:1577)   https://rahmathpublications.com/muslim.php?start=1571

மாணவர்களின் நிலையை சிந்திப்போம்

ஒரு மாணவர் கல்லூரியில் இருந்து ஜும்ஆவுக்காக வெளியே வருகிறார் என்று வைத்துக்கொள்வோம். அவருக்கு குறிப்பிட்ட நேரத்திற்குள்:

1. பள்ளிவாசலுக்குச் செல்ல வேண்டும்.
2. வுழூ செய்ய வேண்டும்.
3. குத்பாவைக் கேட்க வேண்டும்.
4. ஜும்ஆ தொழுகையை நிறைவேற்ற வேண்டும்.
5. மீண்டும் கல்லூரிக்குத் திரும்ப வேண்டும்.

குத்பா நீண்ட நேரம் சென்றால், அவர் அடுத்த வகுப்பிற்கு தாமதமாகலாம் அல்லது கல்லூரி நிர்வாகத்திடம் சிரமத்தை எதிர்கொள்ளலாம்.

"ஜும்ஆவுக்கு வருவதே அவருக்கு சிரமமாகிவிடக்கூடாது."

மாறாக, பள்ளிவாசலில் நேர்த்தியான, சுருக்கமான, பயனுள்ள குத்பா நடைபெறுகிறது என்ற நம்பிக்கை இருந்தால், மாணவர்களும் பணியாளர்களும் ஜும்ஆவை தவறாமல் நிறைவேற்றுவதற்கு அது உதவியாக இருக்கும்.

அலுவலகப் பணியாளர்களின் நிலையை சிந்திப்போம்

பல அலுவலகங்களில் மதிய உணவு இடைவேளை ஒரு குறிப்பிட்ட காலத்திற்கு மட்டுமே வழங்கப்படுகிறது.

ஒருவர் தனது அலுவலகத்திலிருந்து பள்ளிவாசலுக்கு வருவதற்கு 10–15 நிமிடங்கள் எடுத்துக்கொள்ளலாம். தொழுகைக்குப் பிறகு மீண்டும் அலுவலகத்திற்குச் செல்லவும் அதே அளவு நேரம் தேவைப்படலாம்.

அவருக்கு கிடைக்கும் மொத்த இடைவேளை நேரம் குறைவாக இருக்கும் நிலையில், குத்பா மற்றும் தொழுகை தேவையில்லாமல் நீண்டால், அவர்:

• அலுவலகத்திற்கு தாமதமாகலாம்;
• உணவு உண்ண நேரமின்றி போகலாம்;
• பணிச்சுமைக்கு உள்ளாகலாம்;
• அடுத்தடுத்த நாட்களில் ஜும்ஆவிற்கு வருவதில் சிரமத்தை உணரலாம்.

பள்ளிவாசல் நிர்வாகங்களும் கவனம் செலுத்த வேண்டும்

பள்ளிவாசல் நிர்வாகங்கள் கதீப்களுடன் கலந்துரையாடி, ஜும்ஆவின் மொத்த நேரத்தை நடைமுறைக்கு ஏற்ற வகையில் திட்டமிடலாம்.

குறிப்பாக, அலுவலகங்கள் மற்றும் கல்வி நிறுவனங்கள் அதிகமாக உள்ள பகுதிகளில் இது மிகவும் அவசியமானது.ஜும்ஆ தொழுகையை விரைவாக முடிக்க வேண்டும் என்பதல்ல நோக்கம்.
மாறாக:

தேவையற்ற நீட்டிப்பைத் தவிர்த்து, நபிவழிக்கு ஏற்ப மிதமான, பயனுள்ள, கருத்தாழமிக்க குத்பாவை வழங்க வேண்டும்.

முடிவுரை

ஜும்ஆ என்பது அல்லாஹ்வின் மிகப்பெரிய அருட்கொடைகளில் ஒன்றாகும். முஸ்லிம்கள் வாரம் ஒருமுறை ஒன்று கூடி தங்களுடைய ஈமானை புதுப்பித்துக் கொள்ளும் வாய்ப்பாகும்.
எனவே,
குத்பா:நீண்டதாக இருப்பதைக் காட்டிலும் பயனுள்ளதாகவும்,அதிகமாக பேசப்படுவதைக் காட்டிலும் தெளிவாகவும்,நேரத்தை எடுத்துக்கொள்வதைக் காட்டிலும் உள்ளங்களை மாற்றக்கூடியதாகவும் இருக்க வேண்டும்.

குறிப்பாக மாணவர்கள், அலுவலகப் பணியாளர்கள் மற்றும் குறுகிய மதிய இடைவேளையில் ஜும்ஆவிற்கு வரும் அனைவரையும் கருத்தில் கொண்டு, குத்பாவை நபி ﷺ அவர்களின் வழிகாட்டுதலுக்கு ஏற்ப சுருக்கமாகவும் மிதமாகவும் நடத்துவது மிகவும் பொருத்தமானது.

அல்லாஹ்வின் தூதர் ﷺ அவர்களின் நபிவழியைப் பின்பற்றி,

“சுருக்கமான உரை — ஆழமான தாக்கம்”

என்ற அணுகுமுறையை நாம் கடைப்பிடிப்போம்.

அல்லாஹ்வே நன்கு அறிந்தவன்.

Choosing a friend

 بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

Children seek knowledge and enter school or college to seek knowledge. It is important for every one of us to seek knowledge. 
ALLAH azwajal says in Al Quran 

58:11 Allah will raise those who have believed among you and those who were given knowledge, by degrees. And Allah is Acquainted with what you do.

2:269 He gives wisdom to whom He wills, and whoever has been given wisdom has certainly been given much good. 

But in school colleges we get acquainted with co-students.
Acquaintances become friends, friends becomes best friends, and best friends we call as besties. 

Righteous friends leads to success and bad friends leads to failure and sometimes even expulsion ending their careers. 

ALLAH azwajal says that good friend will strengthen us

28:35 Allah said, “We will strengthen you through your brother and give you both power, so they cannot harm you. With Our signs, you and your followers will prevail.”
ALLAH azrajal gave Harun(As) to Musa(As) and AbuBakr Siddiq(ral) was best friend to Prophet()

On choosing right friends ALLAH azwajal says,

18:28 And keep yourself patient [by being] with those who call upon their Lord in the morning and the evening, seeking His countenance. And let not your eyes pass beyond them, desiring adornments of the worldly life, and do not obey one whose heart We have made heedless of Our remembrance and who follows his desire and whose affair is ever [in] neglect.

With whom we are ordered to accompany
Narrated AbuHurayrah:: The Prophet (ﷺ) said: A man follows the religion of his friend; so each one should consider whom he makes his friend.   (Sunan Abi Dawud 4833, Jami` at-Tirmidhi 2378)

Abu Musa reported Allah's Messenger (ﷺ) )as saying:The similitude of good company and that of bad company is that of the owner of musk and of the one (iron-smith) blowing bellows, and the owner of musk would either offer you free of charge or you would buy it from him or you would. smell its pleasant odour, and so far as one who blows the. bellows is concerned, he would either burn your clothes or you shall have to smell its repugnant smell. (Sahih Bukari: 5534 ,Sahih Muslim 2628)

A dua for good friend

-----------------------

26:83-87

My Lord, grant me knowledge, and join me with the righteous,and grant me an honorable mention among the later generations,and make me of those who will inherit the Garden of Bliss;and do not disgrace me on the Day when all will be resurrected

Protection from Bad friend

A dua for protection from bad friend

-------------------------------------

اللَّهُمَّ إنِّي أّعُوذُ بِكَ مِنْخَلِيْلٍ مَاكِرٍ عَيْنُهُ تَرَانِي، وَقَلْبُهُ يَرْعَانِي؛ إِنْ رَأَى حَسَنَةً دَفَنَهَا، وَإِذَا رَأَى سَيِّئَةً أَذَاعَهَا 

Allaahum-ma in-nee a‛oodhu bika min kha-leelin maa-kirin ‘aynuho ta-raa-nee wa qal-buho yar-‘aanee, in ra’aa ḥa-sana-tan dafana-haa wa idhaa ra’aa sai’a-tan adhaa‘ahaa.

O Allah,I seek refuge in You from a  cunning companion, whose eyes are upon me and whose heart is scheming against me, if he were to see something good [from me], he would bury it and if he sees something bad [from me] he would spread it.

(Aṭ-Ṭabaraanee No: 1339 Silsilathul Saheehah : 3137)

Why iftar time varies by 1-3 minutes from astronomical sunset time

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ 

Prayer timetables can differ by 1–2 minutes from the actual visible sunset for several technical reasons.

Actual sunset can be 3 minutes after theoretical sunset reported in news papers and most Apps in cell phones. This is based on 3 things:

1. Actual pressure, temperature, and humidity conditions at sunset in your exact location. This causes a refraction effect that makes disc of the sun still visible above the horizon.

2. Areas around the actual latitude and longitude

3. Any downward sloping ground towards sunset direction. 

The main ones are related to astronomical calculations and local observation conditions.

---

1️⃣ Atmospheric Refraction

When sunlight passes through the Earth’s atmosphere, it bends slightly (a phenomenon called refraction).

Because of this:

• The sun appears slightly higher than it actually is.

• You can still see the sun even though it is already geometrically below the horizon.

Astronomical sunset calculations therefore include a correction of about 34 arc-minutes for atmospheric refraction and 16 arc-minutes for the sun’s radius.

This standard model is used by organizations like the National Oceanic and Atmospheric Administration and the United States Naval Observatory.

Small variations in atmospheric pressure or temperature can shift the observed sunset by about 1 minute.

---

2️⃣ Elevation Above Sea Level

If you are standing higher than sea level (e.g., in a tall building or hill):

• You can see farther beyond the horizon.

• The sun will appear to set slightly later.

Even 50–100 meters elevation can change sunset by ~30–60 seconds.

---

3️⃣ Geographic Coordinates Used

Prayer timetables usually calculate times for the center of a city.

But if you are:

• Several kilometers east or west of that point

• In a large city the actual sunset at your exact location may differ by 30–90 seconds.

---

4️⃣ Rounding in Prayer Timetables

Many prayer schedules round times to:

• the nearest minute, or

• 1 minute earlier/later as a safety margin.

For example:

• Calculated sunset: 6:19:42 PM

• Timetable may show: 6:19 PM or 6:20 PM

---

5️⃣ Safety Margin for Maghrib

Some masjids intentionally add 1–2 minutes delay before announcing Maghrib to ensure:

• the sun has fully disappeared

• there is no risk of breaking the fast early

This is based on the instruction of the Prophet ﷺ in authentic reports in Sahih al-Bukhari and Sahih Muslim that fasting ends when the sun has set.

---

✅ Summary

Reason	Possible Difference
Atmospheric refraction variation	~1 minute
Elevation	~30–60 seconds
City coordinate differences	~30–90 seconds
Rounding in timetables	up to 1 minute
Safety margin by masjid	1–2 minutes

So a 1–2 minute difference is normal and expected between calculated prayer timetables and what you observe with the naked eye.

Qur’an and the Bible on Epstein’s concept of God

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

Does the Qur’an and the Bible speak about Epstein’s concept of God?

In Jewish history, both the Qur’an and the Bible mention that ancient Israelites deviated from monotheism (the belief in one God) and worshipped a god called “Baal.”

Both the Qur’an and the Bible confirm that Prophet Ilyas (Elijah, peace be upon him) struggled to rescue his people from this form of worship.

أَتَدْعُونَ بَعْلًا وَتَذَرُونَ أَحْسَنَ الْخَالِقِينَ

Ilyâs (Elias) was one of the Messengers said: "Will you call upon Ba'l (a well-known idol of his nation whom they used to worship) and forsake the Best of creators [Surah as-Saffat chapter 37 verse 125]

Ibn `Abbas, may Allah be pleased with him, Mujahid, `Ikrimah, Qatadah and As-Suddi said that the word Ba`l means lord. `Ikrimah and Qatadah said, "This is the language of the people of Yemen.'' According to another report from Qatadah, it is the language of Azd Shanu'ah. `Abdur-Rahman bin Zayd bin Aslam narrated from his father that it is the name of an idol which was worshipped by the people of a city called Ba`labak (Baalbek) which is to the west of Damascus. Ad-Dahhak said, "It is an idol which they used to worship."

In the Holy Qur’an, Surah As-Saffat describes the preaching of Ilyas (peace be upon him). He asked:

“Will you not fear (Allah)?” (37:124)
“Do you call upon Baal and abandon the Best of Creators?” (37:125)
“Allah, your Lord and the Lord of your forefathers?” (37:126)

In these verses, “Baal” refers to a specific idol or deity.

The people of that time considered Baal to be the master who provided their sustenance (rain and food). But Ilyas (peace be upon him) established that Allah alone is the true Creator (Ahsan al-Khaliqeen – the Best of Creators).

The Baal mentioned in the above verses is presented as the same god that Epstein promotes today.

The Bible also contains information about this god “Baal.”

In the Old Testament, there are detailed accounts of Baal worship and the Prophet Elijah (Ilyas, peace be upon him). After King Ahab of Israel married Jezebel, she influenced him to build altars for Baal. (1 Kings 16:31–32)

Prophet Elijah challenged the worshippers of Baal. In the contest that took place on Mount Carmel, the prophets of Baal were unable to bring down fire from their god. But when Elijah prayed, fire came down from the true God and consumed the sacrifice. (1 Kings 18:21–39)

Cruel Worship Practices

Historically and according to biblical records, Baal worship included inhumane rituals:

Child sacrifice: This was the most brutal aspect. People burned their children in fire as offerings.
“They have built the high places of Baal to burn their sons in the fire as offerings to Baal…” (Jeremiah 19:5)

Sexual rituals: Historians mention that improper sexual practices were performed in temples for fertility and prosperity.

Will Durant: In his famous book The Story of Civilization, he states that in ancient Near Eastern temples there were “sacred prostitutes,” and the income from them went to the temple.

Ugaritic Texts: Discovered in 1929 at Ras Shamra in Syria, clay tablets describe the relationship between Baal and his consort Anat. People performed similar acts ritually in temples believing it would increase fertility of the land.

The Bible strongly condemns Israelites engaging in such practices:

• Deuteronomy 23:17–18: Prohibits temple prostitution among Israelites and forbids bringing such earnings into the house of God.

• Hosea 4:13–14: Directly accuses people of engaging in prostitution in Baal worship on hills and high places.

• 1 Kings 14:24: Mentions male shrine prostitutes and says the people followed the abominations of other nations.

Linguistic and Historical Background

The word “Baal” in Semitic languages means “lord” or “husband.” In the Qur’an (37:125), it refers to an idol being worshipped. The city of Baalbek in Lebanon still carries this name.

These rituals were not done merely for pleasure. They were based on superstition: people believed that when the earth goddess and the sky god (Baal) united, rain would fall. They believed that by satisfying the god, they could maintain their power.

Temple sexual rituals were believed to stimulate the god to send rain and secure political authority through divine favor.

---

History does not move in a straight line; it moves in cycles. The corruption that Ilyas (peace be upon him) stood against thousands of years ago is viewed as taking a modern and digital form in the Epstein case.

Five similarities are presented between the two:

1. Elite Isolation

During Ilyas’s time, King Ahab and Queen Jezebel considered themselves above the law and used Baal worship as a political tool.

Epstein used a private island (Little St. James) to conceal his crimes. Just as secret rituals were said to happen on Mount Carmel and high places, today powerful elites gathered secretly on an island.

2. Baal as a Culture

Ancient Baal was not just an idol but a culture. Sexual rituals (temple prostitution) were preached as necessary for rain, prosperity, and maintaining power.

Epstein’s strange “temple-like” structure on his island is viewed as symbolic of such dark rituals. Both systems allegedly used sexual exploitation as a tool to maintain control and authority.

3. Child Sacrifice Parallel

Jeremiah 19:5 mentions burning children for Baal. Epstein and his associates’ child trafficking is presented as a modern form of child sacrifice.

4. Secret Networks

Ilyas gathered 450 prophets of Baal, who were interconnected in power and protected one another.

In the Epstein case, powerful global political leaders and businessmen were allegedly connected in a secret network. Epstein reportedly kept compromising material on them.

5. Not Just Prostitution

It is argued that spending millions on a private island was not merely for prostitution. Historically, it is claimed that Jews repeatedly renewed Baal worship over long periods.

To strengthen this claim, it is suggested that secret symbols found on Epstein’s island have direct links to ancient ritual systems. The temple-like entrance, underground rooms, and symbols resembling Moloch worship are interpreted as attempts to create a “bond of guilt” that crosses moral boundaries to maintain power.

What Ilyas (peace be upon him) tried to eradicate, it is argued, continues today through modern secret alliances infiltrating global centers of power under the same “lordship” (Baal) ideology.

A Letter from Umar Radhiyallahu Anhu - Warning about alcoholic perfumes

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

According to al-Sari—Shu'ayb—Sayf—Abu al-Mujalid: 

The news reached 'Umar that Khalid once entered the bathhouse where, after he had removed the depilatory agent, he rubbed himself with a thick mixture of safflower(363) and wine

Caliph Umar (RA) wrote to him, saying, "It has reached me that you rubbed your body with wine; but God has forbidden the drinking  of wine or its use in any other way just as He has forbidden sins(364) 

committed in a direct or indirect manner. He has even forbidden the touching of wine unless you cleanse yourself of it immediately, just as He has forbidden you to drink it. So make sure it will 

not touch your body, for it is filth (365). And if you are actually still practicing this, (stop doing it immediately and) do not do it again!" Thereupon Khalid wrote to 'Umar, "We have diluted the 

wine with so much water that it is no longer wine but has become (ordinary) washing water(366)." Then 'Umar wrote to him, "I fear that the the descendants of al-Mughirah (367) have picked up 

some bad manners, but I pray that God will not destroy you for this." This last letter finally reached Khalid. 

363. Carthamus tmctorius, a dye used to achieve an orange-red color. 

364. The Arabic word used is ithm, which also means "wine" as well as "game 

of hazard." Perhaps a double entendre is intended here. 

365. The use of "filth" m this context seems to imply that touching it causes a 

person to incur a state of ritual impurity. 

366. For "diluting wine" Arabic uses the verb "to kill." 

367. That is, al-Mughirah b. 'Abdallah b. 'Umar, who was Khahd's grandfather 

and the eponym of a major subclan of the Makhzum clan of Quraysh. Caskel, 

pedigrees 22, 23. See also El 2 , s.v. Makhzum (Hinds). 

Ref: Tabari: Vol. 13, page105. https://archive.org/details/history-of-tabari-volume-13/page/105/mode/2up 

Benefits from this letter
If we search for fatwas on alcoholic perfumes, we will get a ton of them that is it permissible. But if it comes to what is safe for religion, it would be best to try to avoid if possible. Here is a nice example for one of the hadiths from Sahih Bukhari on safer side. 
Imam Bukhari's Statement "To be on Safe side"
While discussing if thigh is part of Awrah, Imam Bukhari in his Sahih Bukhari says
وَحَدِيثُ أَنَسٍ أَسْنَدُ، وَحَدِيثُ جَرْهَدٍ أَحْوَطُ حَتَّى يُخْرَجَ مِنِ اخْتِلاَفِهِمْ .
Hadith of Anas is stronger according to Narration but Hadith of Jarhad is more safer for religion.
[Sahih Bukhari Book of Prayers (Salat) Chapter 12 Hadith 371]
http://sunnah.com/bukhari/8/23

A Letter from Umar Radhiyallahu Anhu - When Gentle Words Led to Repentance

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

The Transformative Effect of These Verses and a Wise Directive of Sayyidnā ʿUmar (رضي الله عنه)

This appears in the story 
Ibn Kathīr reports, on the authority of Ibn Abī Ḥātim, that there was a man from Syria who possessed a strong and dignified presence and who would regularly visit Sayyidnā ʿUmar (رضي الله عنه). When he failed to appear for a longer-than-usual period, Sayyidnā ʿUmar (رضي الله عنه) asked about him. The people replied, “O Commander of the Believers, do not ask about him. He has become addicted to drinking.”

Upon hearing this, Sayyidnā ʿUmar (رضي الله عنه) summoned his scribe and dictated a letter, saying:

من عمر بن الخطاب الی فلان بن فلان ۔ سلام علیک فانی احمد الیک اللہ الذی لا اَلٰہ اَلِّا ھو غافر الذَّنب و قابل التَّوب شدید العقاب ذی الطول لَا اِلٰہَ اِلَّا ھُو اِلَیہِ المَصیرُ ۔

“From ʿUmar ibn al-Khaṭṭāb to so-and-so, son of so-and-so.
Peace be upon you.
After this, I praise Allah before you—there is no deity worthy of worship except Him. He is the One who forgives sins and accepts repentance, the One who is severe in punishment, and the Possessor of all power. There is no god but He, and to Him is the final return.”

After dictating the letter, Sayyidnā ʿUmar (رضي الله عنه) turned to those present and said, “Let us all pray that Allah Most High turns his heart back and accepts his repentance.”

He further instructed the messenger not to deliver the letter until the man was sober, and not to give it to anyone other than the intended recipient.

When the man finally received the letter, he read it again and again with deep reflection. He realized that it contained both a warning of punishment and a promise of forgiveness. Overcome with emotion, he began to weep. He then gave up drinking entirely and repented so sincerely that he never returned to it again.

When Sayyidnā ʿUmar (رضي الله عنه) learned of the powerful effect of these words, he said to those around him:

“In such situations, you should act in the same way. When a brother slips into wrongdoing, think of how to bring him back to what is right. Encourage him to turn to Allah, to place his trust in Him, and to rely on His mercy. Pray for him—pray that he is enabled to repent sincerely. And do not become an ally of Shayṭān against him. For if you scold him harshly or drive him away, you will only be helping Shayṭān by distancing him from his faith.”

(Reported by Ibn Kathīr)

For the one who died, funeral prayer, charity

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ 

Allah's Messenger (ﷺ) said, "The rights of a Muslim on the Muslims are five: to respond to the salaam, visiting the sick, to follow the funeral processions, to accept an invitation, and to reply to those who sneeze. (Bukhari:1 https://sunnah.com/bukhari:1240)

1. Seeking forgiveness

2. Charity for deceased

Allah's Messenger (ﷺ) as said:
When a man dies, his acts come to an end, but three, recurring charity, or knowledge (by which people) benefit, or a pious child, who prays for him (for the deceased) (https://sunnah.com/muslim:1631) 

Sa'd bin 'Ubadah said: "I said: 'O Messenger of Allah, my mother has died; shall I give in charity on her behalf?' He said: 'Yes.' I said: 'What kind of charity is best?' He said: 'Providing drinking water.'" (https://sunnah.com/nasai:3664)

3. Preparing Food For The Family OF The Deceased

Abdullah bin Ja'far said:

"When the news of the death of Ja'far came, the Prophet said: 'Prepare some food for the family of Ja'far, for indeed something has happened to them that will keep them busy.'" https://sunnah.com/tirmidhi:998

4. Salat For A Funeral

Messenger of Allah (ﷺ) said, "Whoever follows the funeral procession and offers the funeral prayer for it, will get a reward equal to one Qirat, and whoever attends it till burial, will get a reward equal to two Qirat.' https://sunnah.com/bukhari:1325 , https://sunnah.com/muslim:945a

5. Supplicate for the occupants when entering the graveyard

السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الدِّيَارِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُسْلِمِينَ وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ لَلَاحِقُونَ أَسْأَلُ اللَّهَ لَنَا وَلَكُمْ الْعَافِيَةَ.

" Peace be upon the inhabitants of the city (i. e. graveyard).among the believers, and Muslims, and ALLAH willing we shall join you. I beg of Allah peace for us and for you." https://sunnah.com/muslim:975

How to pray salat al-janazah

The Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) and his Companions (may Allah be pleased with them) explained how to pray salat al-Janazah (funeral prayer). It is done as follows:

You say the first Takbir (“Allahu akbar”), then you seek refuge with Allah from the accursed Shaytan. Then you say Bismillah ir-Rahman ir-Rahim and recite al-Fatihah .  (https://sunnah.com/nasai:1988)

Then you say Takbir and send blessings upon the Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) as one does at the end of the prayer. 

Abu Umama bin Sahl narrated that a companion of the Holy Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) reported that the Sunnah in funeral prayer is that the Imam should say Takbeer, then after the first Takbeer, he should recite Surah Fatiha silently in his heart. Then he should send blessings upon the Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) upon the Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) and in the Takbeers, he should pray sincerely for the deceased and not recite anything, then he should say Salam silently. Sunan al-Kubra Bayhaqi 6959 Grade: Sahih

Then you say a third Takbir and make du’a for the deceased. 

Then you say a fourth Takbir and pause for a little while, and say Taslim 

Narrated 'Abdullah: The Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) used to perform three actions, but the people have abandoned them. One of them is performing the Salam (salutation) of the funeral prayer like the Salam of the regular prayer. https://hadithweb.com/bayhaqi:6989, https://dorar.net/hadith/sharh/209419 

However, this time they pray personally for the deceased. Any personal prayer is sufficient. The following supplication is recommended.

اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ وَارْحَمْهُ، وَعَافِهِ وَاعْفُ عَنْهُ، وَأَكْرِمْ نُزُلَهُ، وَوَسِّعْ مَدْخَلَهُ، وَاغْسِلْهُ بِالْمَاءِ وَالثَّلْجِ وَالْبَرَدِ، وَنَقِّهِ مِنَ الذُّنُوبِ وَالْخَطَايَا كَمَا يُنَقَّى الثَّوْبُ الْأَبْيَضُ مِنَ الدَّنَسِ، وَأَبْدِلْهُ دَارًا خَيْرًا مِنْ دَارِهِ، وَأَهْلًا خَيْرًا مِنْ أَهْلِهِ، وَزَوْجًا خَيْرًا مِنْ زَوْجِهِ، وَأَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ، وَنَجِّهِ مِنَ النَّارِ

‘O Allah, forgive him, have mercy on him, pardon him, grant him ease, honour his arrival, widen his entrance, wash him with water, snow, and ice, and cleanse him from sins as a white garment is cleansed from dirt. Replace his home with a better home, his family with a better family, and his spouse with a better spouse. Enter him into Paradise and protect him from the punishment of the Fire.’  https://sunnah.com/muslim:963a

For an infant
اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ لَنَا سلفا وفرطا وذخرا وَأَجرا
Bukhari said without a complete isnad that al-Hasan (i.e. al-Hasan al-Basri (21-110. A.H )) recited Fatihat al-Kitab over an infant and said, “O God, make him for us a righteous deed which has gone before us, a recompense gone ahead, a treasure and a reward.” https://sunnah.com/mishkat:1690

5. Stand by Grave after Burying and seek forgiveness

Uthman Ibn ‘Affan (RAA) narrated, ‘Whenever the Messenger of Allah (ﷺ) finished the burial of the dead, he would stand by the grave and say, “Seek forgiveness for your brother and pray for him to be steadfast, because he is now being questioned.”  https://sunnah.com/abudawud:3221

References

https://sunnah.com/bulugh/3 
https://islamqa.info/en/answers/12363/how-to-pray-salat-al-janazah

காலை மாலை திக்ர்

 அளவற்ற அருளாளனும், நிகரற்ற அன்புடையோனுமாகிய அல்லாஹ்வின் திருப்பெயரால்

1. நபி(ஸல்) அவர்கள் கூறியதாக அபூ{ஹரைரா அற்விக்கின்றார்கள், 'ஆயத்துல் குர்ஸியை யார் காலையில் ஓதுவாரோ, அவர் மாலை வரை ஜின்களை விட்டு பாதுகாக்கப்படுவார்;- மாலையில் ஓதியவர் காலை வரை பாதுகக்கப்படுவார்'. (முஸ்தத்ரகுல் ஹதீஸ்இ திர்மிதி:3120இ அல்ஹாகிம்:562, ஸஹீஹ் தர்கீப் வத் தர்ஹீப்:273)

2. அப்துல்லாஹ் இப்னு ஹூபைப்;(ரழி) அறிவிக்கின்றார்கள்: 'காலையிலும், மலையிலும் 'குல்ஹூவல்லா{ஹ அஹது' அத்தியாயம் மற்றும்(குல் அஊது பிரப்பில் ஃபலக், குல்  அஊது பிரப்பின்னாஸ் என்ற) இரண்டு முஅவ்விதய்ன் அத்தியாயத்தையும் மூன்று தடவை நீர் கூறுவீராக! அனைத்துப் பொருட்களின் தீமையை விட்டும்(உம்மை பாதுகாத்திட) உமக்கு அது போதும்' என்று என்னிடம் நபி(ஸல்) கூறினார்கள். (அபுதாவூத்:5082, திர்மிதி:3575, ரியாளுஸ் ஸாலிஹீன்:1456)

3. அப்துல்லாஹ் பின் மஸ்ஊத் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மாலை நேரத்தை அடையும்போது, 'அம்சைனா வஅம்சல் முல்க்கு லில்லாஹ்;வல்ஹம்து லில்லாஹ். லாயிலாஹ இல்லல்லா{ஹ, வஹ்த{ஹ, லாஷரீக்கல{ஹ' என்று கூறுவார்கள்.

(பொருள்: நாங்கள் மாலைப் பொழுதை அடைந்தோம். மாலைப் பொழுதின் ஆட்சி அல்லாஹ்வுக்கே உரியது. அனைத்துப் புகழும் அல்லாஹ்வுக்கே உரியது. அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு இறைவன் இல்லை. அவன் தனித்தவன். அவனுக்கு இணை யாருமில்லை.)

இதன் அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான ஹசன் பின் உபைதில்லாஹ் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

ஸுபைத் பின் அல்ஹாரிஸ் (ரஹ்) அவர்கள் இப்ராஹீம் பின் சுவைத் (ரஹ்) அவர்களிடமிருந்து பின்வருமாறு கூடுதலாக மனனமிட்டதாகவும் என்னிடம் அறிவித்தார்கள்: ல{ஹல் முல்க்கு வ ல{ஹல் ஹம்து. வ{ஹவ அலா குல்லி ஷையின் கதீர். அல்லா{ஹம்ம! அஸ்அலுக்க கைர ஹாதி ஹில் லைலா. வ அஊது பிக்க மின் ஷர்ரி ஹாதிஹில் லைலா. வ ஷர்ரி மா பஅதஹா. அல்லா{ஹம்ம! இன்னீ அஊது பிக்க மினல் கசலி, வ சூயில் கிபர். அல்லா{ஹம்ம! இன்னீ அஊது பிக்க மின் அதாபின் ஃபிந்நாரி, வ அதாபின் ஃபில்கப்ர். 

(பொருள்: ஆட்சி அவனுக்கே உரியது. புகழும் அவனுக்கே உரியது. அவன் அனைத்தின் மீதும் ஆற்றல் உள்ளவன். இறைவா! உன்னிடம் நான் இந்த இரவின் நன்மையை வேண்டுகிறேன். மேலும், உன்னிடம் நான் இந்த இரவின் தீங்கிலிருந்தும் அதற்குப் பின்னுள்ள தீமையிலிருந்தும் பாதுகாப்புக் கோருகிறேன். இறைவா! சோம்பலிலிருந்தும் முதுமையின் கேட்டிலிருந்தும் உன்னிடம் நான் பாதுகாப்புக் கோருகிறேன். இறைவா! நரக நெருப்பிலுள்ள வேதனையிலிருந்தும் மண்ணறையிலுள்ள வேதனையிலிருந்தும் உன்னிடம் நான் பாதுகாப்புக் கோருகிறேன்.) (முஸ்லிம்: 5267.)

4. அபூஹூரைரா(ரழி) அறிவிக்கின்றார்கள்: நபி(ஸல்) அவர்கள் காலை நேரத்தில், 'அல்லா{ஹம்ம பிக அஸ்பஹ்னா வபிக அம்ஸைய்னா, வபிக நஹ்யா, வபிக நமூத்து, வஇலைய்கன்னு{ர்' என்று கூறுவார்கள். மாலை நேரத்தில், 'அல்லா{ஹம்ம பிக அம்ஸைய்னா, வபிக நஹ்யா, வபிக நமூத்து வஇலைய்கள் மஸீர்', என்று கூறுவார்கள்(திர்மிதி:3391, அபுதாவூத்:5068, ரியாலுஸ் ஸாலிஹீன்:1453, புலூகுல் மராம்:1590 இதை 'ஹஸன் என இமாம் திர்மிதீ இமாம் கூறுகிறார்கள்)

5. இறைத்தூதர்(ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அல்லா{ஹம்ம அன்த்த ரப்பீ. ல இலாஹ இல்லா அன்த்த. கலக்த்தனீ. வ அன அப்துக்க. வ அன அலா அஹ்திக்க வ வஅதிக்க மஸ்ததஅத்து, அபூ உ லக்க பி நிஅமத்திக்க, வ அபூ உ லக்க பி தன்பீ. ஃபஃபக்ஃபிர்லீ. ஃபஇன்ன{ஹ லா யஃக் ஃபிருத் துனூப இல்லா அன்த்த. அஊது பிக்க மின் ஷர்ரி ஸனஅத்து' என்பதே தலைசிறந்த பாவமன்னிப்புக் கோரல் ஆகும். 

(பொருள்: அல்லாஹ்! நீயே என் அதிபதி. உன்னைத் தவிர வேறு இறைவன் இல்லை. நீயே என்னைப் படைத்தாய். நான் உன் அடிமையாவேன். நான் உனக்குச் செய்து கொடுத்த உறுதி மொழியையும் வாக்குறுதியையும் என்னால் இயன்ற வரை நிறைவேற்றியுள்ளேன். நீ (எனக்கு) அருட்கொடைகளை வழங்கியுள்ளாய் என்பதை நான் ஒப்புக் கொள்கிறேன். நான் பாவங்கள் புரிந்துள்ளதையும் உன்னிடம் (மறைக்காமல்) ஒப்புக் கொள்கிறேன். எனவே, என்னை மன்னிப்பாயாக! ஏனெனில், பாவத்தை மன்னிப்பவன் உன்னைத் தவிர வேறு யாரும் இல்லை. நான் செய்தவற்றின் தீமைகளிலிருந்து உன்னிடம் பாதுகாப்புக் கோருகிறேன்.

மாலை நேரத்தில் ஒருவர் இதைச் சொல்லிவிட்டு (அன்று மாலையே) அவர் இறந்தால் அவர் (சொர்க்கம் செல்வார்' அல்லது சொர்க்கவாசியாவார்' காலை நேரத்தில் ஒருவர் (இதைச்) சொல்லிவிட்டு அன்று பகலிலேயே இறந்தால் அதே போன்றுதான் (அவரும் சொர்க்கம் செல்வார்) என ஷத்தாத் இப்னு அவ்ஸ்(ரலி) அறிவித்தார்.  (புகாரி:6323)

6. அனஸ் இப்னு மாலிக் ரழியல்லாஹூ அன்{ஹ கூறுகிறார்கள்: எவர் காலையை அடைந்ததும்: 'யா அல்லாஹ்! நிச்சயமாக நாம் காலையை அடைந்துவிட்டோம். உன்னை சாட்சியாக வைக்கிறேன். இன்னும் உன் அர்ஷை சுமக்கக் கூடியவர்களையும், உன் மலக்குமார்களையும், உன் அனைத்துப் படைப்பினங்களையும் சாட்சி ஆக்குகிறேன். நிச்சயமாக நீதான் இறைவன். உன்னைத் தவிர வணக்கத்துக்குரிய நாயன் யாருமில்லை. நீ தனித்தவன். உனக்கு இணையேதும் கிடையாது. நிச்சயமாக முஹம்மத் ஸல்லல்லாஹூ அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள் உன் அடியாராகவும், திருத்தூதராகவும் இருக்கிறார்கள்.'  என்ற துஆவை ஒருமுறை ஓதுகிறாரோ அல்லாஹ் அவனுடைய நாளில் ஒரு பகுதியை நரகத்திலிருந்து உரிமைவிட்டுவிடுவான். எவர் இருமுறை கூறுகிறாரோ அவருடைய மறு பாதியை நரகத்திலிருந்து உரிமைவிட்டுவிடுகிறான். எவர் நான்கு முறை கூறுகிறாரோ அவரை அந்நாள் முழுமையாக அல்லா{ஹத் தஆலா நரகிலிருந்து உரிமைவிட்டு விடுகிறான்.' (அல்-அதபுல் முஃபரத்:1201, அபுதாவூத்:5078)

7. அப்துல்லாஹ் இப்ன் கன்னாம் (ரழி) அறிவிக்கிறார்கள்: ஒருவர், 'யா அல்லாஹ்! இந்த காலைப் பொழுதில் என் மீது அல்லது உனது படைப்பினத்தில் எவர் மீதாவது ஏதேனும் அருட்கொடை பொழிதிருந்தால், அது உன்னிடமிருந்து கிடைத்ததாகும். நீ தனித்தவன்; உனக்கு யாதொரு இணையுமில்லை, புகழ் அனைத்தும் உனக்கே; எல்லா நன்றியும் உனக்கே!' என்று காலயில் கூறினால், அவர் அன்றைய பகலுக்கான நன்றியை நிறைவேற்றியவர் ஆவார். மாலை நேரத்தில் கூறியவர் அன்றைய இரவுக்கான நன்றியை நிறைவேற்றியவர் ஆவார். (அபூதாவூத்:5073)

8. அப்துர்ரஹ்மான் இப்ன் அபூபக்ரா, அவர் தந்தையிடம், 'என் தந்தையே! நீங்கள் ஒவ்வொரு காலை மற்றும் மாலை மும்முறை,யாஅல்லாஹ்! எனது உடலில் நலன் அருள்வாயாக! யா அல்லாஹ்! எனது செவிப்புலனில் நலன் அருள்வாயாக! யா அல்லாஹ் எனது பார்வையில் நலன் அருள்வாயாக! வணக்கத்திற்குரிய இறைவன் உன்னைத் தவிர யாருமில்லை!' என்று கூறுவதை செவியுறுகிறேன், என்று கூறினார். அவரது தந்தை: 'நான் நபி(ஸல்) அவர்கள் இவ்வாறு கூறக் கேட்டுள்ளேன். நீயும் அவ்வாறு கூறுவதை விரும்பிகிறேன்', என கூறினார்.

இதன் அறிவிப்பாளர் அப்பாஸ் இப்ன் அப்துல் அளீம் தனது அறிவிப்பில், 'நீ மும்முறை காலை மற்றும் மாலை, 'யா அல்லாஹ் இறைநிராகரிப்பை விட்டும், வறுமையை விட்டும் உன்னிடம் பாதுகாவல் தேடுகிறென். மண்ணறையின் வேதனையைவிட்டும் உன்னிடம் பாதுகாவல் தேடுகிறேன். வணக்கத்திற்குரிய இறைவன் உன்னைத் தவிர வேறில்லை, என்று பிரார்திப்பதை நான் விரும்புகிறேன்', என்று கூறினார்கள்.(அபூதாவுத்:5090, சங்கிலித் தொடரால் இது ஹஸன் ஆனது என ஷைக் அல்பானி கூறுகிறார்கள்)

9. அபூதர்தா அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: 'எவர் ஒருவர், எனக்கு அல்லாஹ்வே போதுமானவன், வணக்கத்திற்குரிய இறைவன் அவனைத் தவிர வேறு யாருமில்லை. அவன் மீதே முழு நம்பிக்கை வைத்துள்ளேன். அவன் மகத்தான அர்ஷின் அதிபதி ஆவான், (ஸூரத்துத் தவ்பா:129) என்று ஏழு முறை கூறுவாரோ அவர் வாய்மையாளராக இருப்பினும், பொய்யராக இருப்பினும் அவருடைய துக்கத்திற்கு அல்லாஹ் போதுமானவனாகிறான்'. (அபூதாவூத்:5081, அமலுல் யவ்ம் வல்லைலா -இப்ன் ஸின்னி ஹதீஸ் எண் 72 - இந்த நபிமொழியின் ஆறிவிப்புத் தொடர் சிறந்ததாகும்)

10. இப்ன் உமர்(ரழி) அவர்கள் கூறுகின்றார்கள்; நபி(ஸல்) அவர்கள் காலையிலும், மாலையிலும், 'யா அல்லாஹ்! நிச்சயமாக நான் உன்னிடம் இம்மையிலும், மறுமையிலும் ஆரோக்கியத்தை தேடுகிறேன். யா அல்லாஹ்! நான் உன்னிடம் எனது மார்கத்திலும், எனது உலக வாழ்விலும், எனது குடும்ப வாழ்விலும், எனது செல்வத்திலும், மன்னிப்பையும், நலனையும் நான் உன்னிடம் யாசிக்கிறேன்! யா அல்லாஹ் என்னுடைய பலவீனங்களை மறைப்பாயாக! என் அச்சங்களை அகற்றி எனக்கு அமைதி தருவாயாக! யா அல்லாஹ்! எனக்கு முன்பிருந்தும், பின்னாலிருந்தும் எனது வலது புறமிருந்தும் இடது புறமிருந்தும், எனக்கு மேலிருந்தும், எனக்கு பாதுகாப்பு அளிப்பாயாக! கீழே இருந்தும் எதிர்பாராதவிதமாக நான் கொல்லப்படுவதிலிருந்தும், உனது கண்ணியத்தை கொண்டு நான் பாதுகாப்பு தேடுகிறேன்', என்று ஓதுவதை விட்டதே இல்லை. ( அபுதாவூத்:5074 - இப்னு மாஜா:3871-  அல்-அதபுல் முஃபரத்:1200 - புலூகுல் மராம்: 1586)

11. அபூ{ஹரைரா(ரழி) அறிவிக்கின்றார்கள்: 'இறைத்தூதர் அவர்களே! காலையிலும், மாலையிலும் நான் கூறக் கூடிய சில வார்த்தைகளை எனக்கு கற்றுத் தாருங்கள்', என்று நபி(ஸல்) அவர்களிடம் அபூபக்கர் சித்தீக்(ரழி) கேட்டார்கள். அதற்கு நபி(ஸல்) அவர்கள், 'யா அல்லாஹ்! மறைவானவை- வெளிப்படையானவை அனைத்தும் அறிந்தவனே! வனங்களையும், பூமியையும் படைத்தவனே! ஒவ்வொரு பொருளின் இரட்சகனாகவும், எஜமானனாகவும் இருப்பவனே! வணக்கத்திற்குரிய இறைவன் உன்னைத்தவிர வேறில்லை என்று நான் சாட்சியம் கூறுகிறேன்! எனது மனத்தின் தீமையை விட்டும், ஷைத்தானின் தீமையை விட்டும் அவனது 'ஷிர்க்'ஐ விட்டும் உன்னைக் கொண்டு பாதுகாவல் தேடுகிறேன்! மேலும் என் மனத்தின் மீது ஏதேனும் தீமை செய்வதை விட்டும், அல்லது அந்த தீமையை ஒரு முஸ்லிம் மீது செய்வதை விட்டும் உன்னிடம் பாதுகாவல் தேடுகிறேன்! என்று கூறு' என்று நபி(ஸல்) கூறிவிட்டு, காலையிலும், மாலையிலும் நீர் இதை படுக்கைக்கு செல்லும் போதும் இதை கூறுவீறாக!' என்று கூறினார்கள். (திர்மிதி:3392, அபுதாவூத்:5067, ரியாலுஸ் ஸாலிஹீன்:1454)

12. உஸ்மான் இப்னு அஃப்பான்(ரழி) அறிவிக்கின்றார்கள்: 'ஒவ்வொரு நாள் காலையிலும், ஒவ்வொரு முன் இரவிலும், 'பிஸ்மில்லாஹ்ஹில்லஃதீ லா யழுர்ரு மஅஸ்மிஹி ஷைஉன் ஃபில் அர்ழி வலா ஃபிஸ்ஸமாஇ வ{ஹவஸ் ஸமீஉல் அலீம்', 

(பொருள்: அல்லாஹ்வின் பெயரால்... அவன் எத்தகையவனென்றால் அவனது பெயருடன் பூமியிலும், வானத்திலும் எதுவும் எந்த இடையூறும் செய்யாது. அவனே அனைத்தையும் கேட்பவன்; நன்கறிந்தவன்!) என்று மூன்று தடவை கூறும், எந்த பொருளும் தீமையும் செய்து விடுவதில்லை' என்று நபி(ஸல்) கூறினார்கள். (திர்மிதி:3388, அபுதாவூத்:5088, ரியாலுஸ் ஸாலிஹீன்:1457)

13. தவ்பான்(ரழி) அறிவிக்கிறார்கள்: 

நபி(ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள், 'எவர் ஒருவர் மாலை பொழுதை அடைந்ததும், 'நாங்கள் அல்லாஹ்வை எங்களைப் படைத்துப் பரிபாலிக்கும் அதிபதி என்றும், இஸ்லாத்தை (சரியான) மார்க்கமென்றும், முஹம்மத்(ஸல்) அவர்களை இறைத்தூதர் என்றும் மனப்பூர்வமாக ஏற்றுக் கொண்டோம்' என்று கூறுவாரோ, அவரை திருப்திபடுத்துவது அல்லாஹ்வின் மீது பொருப்பாகின்றது' .(திர்மிதி:3389, இப்னு மாஜா:3870)

14. அனஸ் இப்ன் மாலிக்(ரழி) அறிவிக்கிரார்கள், : நபி(ஸல்) அவர்கள் ஃபாத்திமா(ரழி) அவர்களிடம் : காலை மற்றும் மாலை 'நீத்திய ஜீவனே! (பேரண்டம் முழுவதையும்) நிர்வகிப்பவனே! உனது அருளைக் கொண்டு இரட்சிக்கத் தேடுகின்றேன். என்னுடைய எல்லாக் கரியங்களையும் சீர்படுத்துவாயாக! கண் இமைக்கும் நேரத்திற்குக் கூட என்னை (உனது பாதுகப்பை விடுத்து) என் பொறுப்பில் விட்டு விடாதே!' என பிரார்திப்பதை விட்டும் எதுவும் தடுத்திவிட வேண்டாம்' என கூறினார்கள். (ஹாகிம் முஸ்தத்ரக் 1ஃ730, திர்மிதி:3524)

15. அபீ மாலிக்(ரழி) அறிவிக்கின்றார்கள்: நபி(ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'ஒருவர் காலை பொழுதை அடைந்தால், 'நாங்கள் காலைப் பொழுதை அடைந்தோம். அகிலம் அனைத்தையும் படைத்துப் பரிபாலிக்கும் அல்லாஹ்வுக்கே ஆட்சியதிகாரம் என ஆகிவிட்டது. யா அல்லாஹ்! இந்நாளின் நலனையும்- அதன் வெற்றி, உதவி, ஒலி, அருட்பாக்கியம், நேர்வழி அனைத்தையும் நான் உன்னிடம் யாசிக்கிறேன்! மேலும் இந்நாளின் தீமையை விட்டும் இதன் பின் வரும் தீமையை விட்டும் நான் உன்னிடம் பாதுகாப்பு தேடுகிறேன்', என்று கூற வேண்டும். அதைபோன்று மாலையிலும்; கூறவேண்டும்'. (அபூதாவூத்:5084, அல் முஃஜமுல் கபீர் லித் தபரானி:3374,3377)

16. ஸயீத் இப்ன் அப்திர்ரஹ்மான் பின் அப்ஸை அவர்களது தந்தையிடமிருந்து அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி(ஸல்) அவர்கள், 'நாங்கள் இஸ்லாத்தின் இயல்பு நிலையின் மேதும் வாய்மையின் வார்தையின் மீதும் எங்கள் நபி முஹம்மத்(ஸல்) அவர்களின் மார்கத்தின் மீதும், எங்கள் தந்தை இப்ராஹீம்(அலை) அவர்களின் வழிமுறையின் மீதும் - காலை பொழுதை அடைந்தோம். இப்ராஹீம் நபி அவர்கள் ஓர் இறைக்கொள்கையுடையவராகவும் (ஹனீஃப்), இறைவனுக்கு கீழ்படிந்தவராகவும் இருந்தார். இணைவைப்பவர்களில் ஒருவராய் இருக்கவில்லை' என்று கூறினார்கள். (முஸ்னத் அஹ்மத்:15059)

17. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:யார் காலையிலும் மாலையிலும் நூறு முறை 'சுப்ஹானல்லாஹி வ பிஹம்திஹி' (அல்லாஹ் தூயவன் எனப் போற்றிப் புகழ்கிறேன்) என்று சொல்கிறாரோ அவர் கொண்டுவந்த (நல்லறத்)தைவிடச் சிறந்ததை வேறெவரும் மறுமைநாளில் கொண்டு வருவதில்லை; அவர் சொன்ன அளவுக்குச் சொன்னவரையும் அல்லது அதைவிடக் கூடுதலாகச் சொன்னவரையும் தவிர. இதை அபூ{ஹரைரா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள். (முஸ்லிம்:5222, ரியாலுஸ் ஸாலிஹீன்:1451)

18. இறைத்தூதர்(ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'வணக்கத்திற்குரியவன் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறெவரும் இல்லை. அவன் தனித்தவன். அவனுக்கு இணை யாரும் இல்லை. அவனுக்கே ஆட்சியதிகாரம் உரியது. அவனுக்கே புகழ் அனைத்தும் உரியது. அவன் எல்லாவற்றிற்கும் வலிமையுடையவன் - லாஇலாஹ இல்லல்லாஹ், வஹ்த{ஹ லாஷரீக்க ல{ஹ, ல{ஹல், முல்க்கு வ ல{ஹல், ஹம்து, வ {ஹவ அலா குல்லி ஷய்இன் கதீர் என்று ஒரு நாளில் நூறு முறை சொல்கிறவருக்கு, அது பத்து அடிமைகளை விடுதலை செய்வதற்குச் சமமா(க நற்பலன் பெற்றுக் கொடுப்பதா)கும். மேலும், அவருக்கு நூறு நன்மைகள் எழுதப்படும். அவரின் கணக்கிலிருந்து (அவர் புரிந்த) நூறு தீமைகள் அழிக்கப்படும். மேலும், அவரின் அந்த நாளில் மாலை நேரம் வரும் வரை ஷைத்தானிடமிருந்து (பாதுகாக்கும்) அரணாக அது அவருக்கிருக்கும். மேலும், அவர் புரிந்த சிறந்த நற்செயலை எவரும் செய்ய முடியாது; ஒருவர் இதை விட அதிகமாக (முறை இதை ஓதினால் அல்லது மிக முக்கியமான) ஒரு நற்செயல் புரிந்தாலே தவிர. என அபூ {ஹரைரா(ரலி) அறிவித்தார். (புகாரி:3293) 

அம்ர் பின் மைமூன் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது: 'லாயிலாஹ இல்லல்லா{ஹ வஹ்த{ஹ லா ஷரீக்க ல{ஹ, ல{ஹல் முல்க்கு வல{ஹல் ஹம்து, வ{ஹவ அலா குல்லி ஷையின் கதீர்' (அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு இறைவனில்லை. அவன் தனித்தவன். அவனுக்கு இணை துணை கிடையாது. அவனுக்கே ஆட்சியதிகாரம் உரியது. அவனுக்கே புகழ் அனைத்தும் உரியன. அவன் அனைத்தின் மீதும் ஆற்றலுள்ளவன்) என்று யார் பத்து முறை ஓதுகிறாரோ அவர், இஸ்மாயீல் (அலை) அவர்களின் சந்ததியினரில் நால்வரை (அடிமைத்தளையிலிருந்து) விடுதலை செய்தவரைப் போன்றவர் ஆவார். (முஸ்லிம்:5221-5223)

19. (நபி (ஸல்) அவர்களின் துணைவியார்) ஜுவைரியா (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது: நபி (ஸல்) அவர்கள் சுப்{ஹத் தொழுகைக்குப்பின் அதிகாலையில் என்னிடமிருந்து புறப்பட்டுச் சென்றார்கள். அப்போது நான் எனது தொழுமிடத்தில் அமர்ந்திருந்தேன். பிறகு அவர்கள் முற்பகல் தொழுகை (ளுஹா) தொழுதுவிட்டு வந்தார்கள். அப்போதும் நான் (அதே இடத்தில்) அமர்ந்திருந்தேன். அப்போது என்னிடம், 'நான் உன்னிடமிருந்து சென்றது முதல் இதே நிலையில்தான் நீ இருந்துகொண்டிருக்கிறாயா?' என்று கேட்டார்கள். நான் 'ஆம்' என்றேன். 

நபி (ஸல்) அவர்கள், 'நான் உன்னிடமிருந்து சென்றதற்குப் பிறகு நான்கு (துதிச்) சொற்களை மூன்று முறை சொன்னேன். அவற்றை இன்றைக்கெல்லாம் நீ சொன்னவற்றுடன் மதிப்பிட்டால், நீ சொன்னவற்றை அவை மிகைத்துவிடும். (அவை:) சுப்ஹானல்லாஹி வபி ஹம்திஹி அதத கல்கிஹி, வ ரிளா நஃப்சிஹி, வ ஸினத்த அர்ஷிஹி, வ மிதாத கலிமாத்திஹி (ஆகியவையாகும்)' என்றார்கள். 

(பொருள்: அல்லாஹ்வுடைய படைப்புகளின் எண்ணிக்கை அளவுக்கும், அவன் உவக்கும் அளவுக்கும், அவனது அரியணையின் எடையளவுக்கும், அவனுடைய சொற்களின் எண்ணிக்கை அளவுக்கும் அல்லாஹ்வைப் போற்றிப் புகழ்ந்து அவனைத் தூயவன் எனத் துதிக்கிறேன்.)(முஸ்லிம்:5272)

20. உம்மு ஸலமா(ரழி) அறிவிக்கின்றார்கள் : நபி(ஸல்) அவர்கள் சுபஹ் தொழுதுவிட்டு ஸலாம் கொடுத்ததும், 'அல்லாஹ்வே! நிச்சயமாக நான் உன்னிடம் பயனுள்ள கல்வியை, தூந்மையான(ஆகுமான) உணவை, ஏற்றுக் கொள்ளப்பட்ட அமலை கேட்கிறேன்' என கூறுவார்கள். (ஸுனன் இப்ன் மாஜா:978)

21. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:எனது உள்ளத்தின் மீதும் திரையிடப்படுகிறது. நான் ஒவ்வொரு நாளும் நூறு முறை அல்லாஹ்விடம் பாவமன்னிப்புக் கோருகிறேன்.

இதை அஃகர்ரு பின் யசார் அல்முஸனீ (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள். (முஸ்லிம்:5234)

22. அபூ{ஹரைரா (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது: 

(ஒரு முறை) நபி (ஸல்) அவர்களிடம் ஒரு மனிதர் வந்து, 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! நேற்றிரவு என்னைத் தேள் ஒன்று கொட்டிவிட்டது. அதனால் நான் (நிம்மதியான தூக்கத்தை) இழந்துவிட்டேன்' என்று கூறினார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், 'நீ மாலைப் பொழுதை அடையும்போது, 'அஊது பிகலி மாத்தில்லாஹித் தாம்மாத்தி மின் ஷர்ரி மா கலக்' என்று கூறியிருந்தால் அது உனக்குத் தீங்கிழைத்திருக்காது' என்று கூறினார்கள்.(முஸ்லிம்:5248)

23. அபூதர்தா(ரழி) அறிவிக்கிறார்கள்: நபி(ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள், 'எவர் ஒருவர் என்மீது காலையிலும் மாலையிலும் பத்து முறை ஸலவாத் கூறுவாறோ, அவருக்கு என்னுடைய ஷஃபா அத் கிடைக்கும்'. (தப்ரானி, ஸஹீஹ் ஜாமி:6357)

நபி(ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:என்மீது ஸலவாத் சொல்லுங்கள். என்மீது யார் ஒருமுறை ஸலவாத் சொல்கிறாரோ அதன் காரணத்தால் அவருக்குப் பத்து முறை அல்லாஹ் அருள்புரிகின்றான்.

இதை அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர் பின் அல்ஆஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்.இந்த ஹதீஸ் இரு அறிவிப்பாளர்தொடர்களில் வந்துள்ளது.  (முஸ்லிம்:628)

Salutations of praise upon the Prophet - Salawath

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

A Muslim should send ṣalāh upon the Prophet ﷺ any time, and all the time.

Why?

Related Āyāt:
{Verily, Allāh sends salutations of praise upon the Prophet and His angels do as well. O you who believe, send ṣalāh upon him and salutations of peace} [33:56] Ibn Mas'ud (May Allah be pleased with him) reported: The Messenger of Allah (ﷺ) said: "The people who will be nearest to me on the Day of Resurrection will be those who supplicate Allah more often for me." [Jami` at-Tirmidhi 484] Abu Sa'id al-Khudri reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "If any Muslim does not have anything to give as sadaqa, he should say in his supplication, 'O Allah, bless Muhammad, Your slave and Your Messenger and bless the believers, both men and women, and the Muslims, both men and women.' That will be sadaqa for him." [Al-Adab Al-Mufrad:640]

WHEN?

It is further emphasized to send Salawath upon him:
1. Whenever his name is mentioned.
2. After the athān. 3. After Iqamah
4. On Friday before Jumu’ah salah.
5. After tashahhud in ṣalāh.
6. When entering and leaving the masjid.
7. In Du’ā, after praising Allāh.
8. In the Janāzah salah, after the 2nd takbīr.

1. When his name i.e. Muhammad ( ﷺ ) is mentioned

Ali bin Abi Talib narrated that the Messenger of Allah (ﷺ) said: “The stingy person is the one before whom I am mentioned, and he does not send Salat upon me.” https://sunnah.com/tirmidhi:3546

Abu Hurairah narrated that the Messenger of Allah (ﷺ) said: “May the man before whom I am mentioned - and he does not send Salat upon me - be humiliated. And may a man upon whom Ramadan enters and then passes, before he is forgiven, be humiliated. And may a man whose parents reached old age in his presence, and they were not a cause for his entrance to Paradise, be humiliated.” https://sunnah.com/tirmidhi:3545 and https://sunnah.com/adab:644

2. After the Athān

Abdullah b. Amr b. al-As reported Allah's Messenger (ﷺ) as saying:
When you hear the Mu'adhdhin, repeat what he says, then invoke a blessing on me, for everyone who invokes a blessing on me will receive ten blessings from Allah; then beg from Allah al-Wasila for me, which is a rank in Paradise fitting for only one of Allah's servants, and I hope that I may be that one. If anyone who asks that I be given the Wasila, he will be assured of my intercession.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، عَنْ حَيْوَةَ، وَسَعِيدِ بْنِ أَبِي أَيُّوبَ، وَغَيْرِهِمَا، عَنْ كَعْبِ بْنِ عَلْقَمَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ إِذَا سَمِعْتُمُ الْمُؤَذِّنَ فَقُولُوا مِثْلَ مَا يَقُولُ ثُمَّ صَلُّوا عَلَىَّ فَإِنَّهُ مَنْ صَلَّى عَلَىَّ صَلاَةً صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ بِهَا عَشْرًا ثُمَّ سَلُوا اللَّهَ لِيَ الْوَسِيلَةَ فَإِنَّهَا مَنْزِلَةٌ فِي الْجَنَّةِ لاَ تَنْبَغِي إِلاَّ لِعَبْدٍ مِنْ عِبَادِ اللَّهِ وَأَرْجُو أَنْ أَكُونَ أَنَا هُوَ فَمَنْ سَأَلَ لِيَ الْوَسِيلَةَ حَلَّتْ لَهُ الشَّفَاعَةُ ‏"‏ ‏ (Sahih Muslim 384)

3. After Iqamah

Questioner: Regarding the du’aa for the adhaan, is it also legislated for the iqaamah?
Al-Albaani: That is what is apparent from his statement ﷺ, “When you hear the mu’adhin, then say the same as him …” and in a hadith whose authenticity is well-known he made the iqaamah an adhaan, Narrated `Abdullah bin Mughaffal: The prophet said, "There is a prayer between the two Adhans (Adhan and Iqama), there is a prayer between the two Adhans." And then while saying it the third time he added, "For the one who wants to (pray).[Sahih al-Bukhari 627] so the iqaamah is an adhaan, the rulings of the adhaan apply to it from which is answering the mu’adhin [i.e., saying the same as him] and asking for the Waseelah for the Prophet ﷺ and sending salaah upon him ﷺ.
https://thealbaani.site/2014/08/14/is-the-duaa-for-the-adhaan-also-said-after-the-iqaamah/

4. On Friday before Jumu’ah salah.

Aws b. Aws reported the Messenger of Allah (ﷺ) as saying: Among the most excellent of your days is Friday; so invoke many blessings on me on that day, for your blessing will be submitted to me. They (the Companions) asked: Messenger of Allah, how can our blessings be submitted to you, when your body has decayed? He (ﷺ) said: Allah has prohibited the earth from consuming the bodies of Prophets. Sunan Abi Dawud 1531 Sahih (Al-Albani)

5. After tashahhud in ṣalāh.

This is done by saying as-ṣalāh al-ibrāhīmiyyah. Ibn `Abbas reported: The Messenger of Allah (ﷺ) used to teach us tashahhud just as he used to teach us a Surah of the Qur'an, and he would say: All services rendered by words, acts of worship, and all good things are due to Allah. Peace be upon you, O Prophet, and Allah's mercy and blessings. Peace be upon us and upon Allah's upright servants. I testify that there is no god but Allah, and I testify that Muhammad is the Messenger of Allah. In the narration of Ibn Rumh (the words are): "As he would teach us the Qur'an." [ Sahih Muslim 403a ]

6. When entering and leaving the masjid

It was narrated from Abu Hurairah that: The Mesenger of Allah said: "When anyone of enters the mosque, let him send peace upon the Prophet, then let him say: 'Allahumma aftahli abwaba rahmatik (O Allah, open to me the gates of Your mercy).' And when he leaves, let him send peace upon the Prophet and say: 'Allahumma- simni minash-shaitanir-rajim (O Allah, protect me from the accursed Shaitan).'" [Sunan Ibn Majah:773 and Sunan Abi Dawud 465]

7.  In Du’ā, after praising Allāh.

The Prophet ﷺ said, “When any one of you have performed Salat (prayer) and wants to supplicate, let him praise Allah first then glorify Him in the beginning and then he should supplicate Allah for me. Then he may supplicate for whatever he likes.” [At-Tirmidhī:3477 and Abu Dawud:1481]

8. In the Janāzah salah, after the 2nd takbīr.

Abu Umama bin Sahl narrated that a companion of the Holy Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) reported that the Sunnah in funeral prayer is that the Imam should say Takbeer, then after the first Takbeer, he should recite Surah Fatiha silently in his heart. Then he should send blessings upon the Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) upon the Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) and in the Takbeers, he should pray sincerely for the deceased and not recite anything, then he should say Salam silently. Sunan al-Kubra Bayhaqi 6959 Grade: Sahih
Then you say Takbir and send blessings upon the Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) as one does at the end of the prayer.

References: 
https://madeenah.com/an-authentic-hadith-regarding-sending-salah-upon-the-prophet/

Little movements in prayer

بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ 

The evidence that small movements, or repeated movements that are not continuous, do not invalidate the prayer

Narrated AbuSa'id al-Khudri:
While the Messenger of Allah (ﷺ) was leading his Companions in prayer, he took off his sandals and laid them on his left side; so when the people saw this, they removed their sandals. When the Messenger of Allah (ﷺ) finished his prayer, he asked: What made you remove your sandals? The replied: We saw you remove your sandals, so we removed our sandals.The Messenger of Allah (ﷺ) then said: Gabriel came to me and informed me that there was filth in them. When any of you comes to the mosque, he should see; if he finds filth on his sandals, he should wipe it off and pray in them.  (https://sunnah.com/abudawud:650)

Narrated Anas:
The Prophet (ﷺ) said, "Whenever anyone of you offers his prayer he is speaking in private to his Lord. So he should not spit to his right but under his left foot." Qatada said, "He should not spit in front of him but to his left or under his feet." And Shu`ba said, "He should not spit in front of him, nor to his right but to his left or under his foot." Anas said: The Prophet (ﷺ) said, "He should neither spit in the direction of his Qibla nor to his right but to his left or under his foot."  https://sunnah.com/bukhari:531

Narrated Aisha, Ummul Mu'minin:
The Messenger of Allah (ﷺ) was praying with his door bolted. I came and asked to have the door opened. He walked and opened the door for me. He then returned to his place for prayer. He (the narrator Urwah) mentioned that the door faced the qiblah. https://sunnah.com/abudawud:922

Abu Qatada reported: I saw the Messenger of Allah (ﷺ) saying the prayer while he was carrying Umama, daughter of Zainab, daughter of the Messenger of Allah (ﷺ). and Abu'l-'As b. al-Rabi'. When he stood up, he took her up and when he prostrated he put her down, Yahya said: Malik replied in the affirmative. https://sunnah.com/muslim:543a

Reference:  https://islamqa.info/en/answers/12683/moving-while-praying 

Social Media Encourages the Dayyooth – An Islamic Perspective

 Scholars have said ‘خير فيمن لا غيرة له لا’, ‘There is no good in a person who has no protective jealousy and honour’ [Kitab al Kaba’ir].

Ghayrah (الغَيْرَةِ) carries the meaning of protective jealousy, honour, and earnest concern. It is a positive trait, especially in a man in regards his female family members. The dayyuth (الديُّوث) is its opposite, generally referring to a man who has no protective jealousy and honour over his female family members

The Ghayrah of Allah

AI-Mughira b. Shu'ba (Allah be pleased with him) reported that Sa'd b. 'Ubada (Allah be pleased with him) said:

If I were to see a man with my wife, I would have struck him with the sword, and not with the flat part (side) of it. When Allah's Messenger (ﷺ) heard of that, he said: Are you surprised at Sa'd's jealousy of his honour? By Allah, I am more jealous of my honour than he, and Allah is more jealous than I. Because of His jealousy Allah has prohibited abomination, both open and secret And no person is more jealous of his honour than Allah, and no persons, is more fond of accepting an excuse than Allah, on account of which He has sent messengers, announcers of glad tidings and warners; and no one is more fond of praise than Allah on account of which Allah has promised Paradise. Sahih Muslim 1499a

He ﷺ also said, ‘Allah has protective jealousy, and the protective jealousy of Allah is provoked when the believer does something that Allah has forbidden.’ [al Bukhari, Muslim]

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ ثَلاَثَةٌ لاَ يَنْظُرُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ الْعَاقُّ لِوَالِدَيْهِ وَالْمَرْأَةُ الْمُتَرَجِّلَةُ وَالدَّيُّوثُ وَثَلاَثَةٌ لاَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ الْعَاقُّ لِوَالِدَيْهِ وَالْمُدْمِنُ عَلَى الْخَمْرِ وَالْمَنَّانُ بِمَا أَعْطَى ‏"‏ ‏.‏

Dayyuth will not enter Paradise

It was narrated from Salim bin 'Abdullah that his father said:

"The Messenger of Allah said: "There are three at whom Allah will not look on the Day of Resurrection: The one who disobeys his parents, the woman who imitates men in her outward appearance, and the dayyuth . And there are three who will not enter Paradise: The one who disobeys his parents, the drunkard, and the one who reminds people of what he has given them."'  Sunan an-Nasa'i 2562 Hasan (Darussalam)

Ibn al-Qayyim also said, bringing in the concept of chivalry, ‘The dayyuth is the vilest of Allah’s creation, and Paradise is forbidden for him [because of his lack of ghayrah]. A man should be ‘jealous’ with regards to his wife’s honour and standing. He should defend her whenever she is slandered or spoken ill of behind her back. Actually, this is a right of every Muslim in general but a right of the spouse specifically. He should also be jealous in not allowing other men to look at his wife or speak with her in a manner which is not appropriate.’

The Mass Media Encourages the Dayyooth

People may think that the mass media shape the Muslim’s personality in an upright manner, but the reality is the opposite. It is in fact one of the greatest encouragers of the Dayyooth and a destroyer of protective jealousy. It broadcasts immoral pornographic scenes, obscene advertisements and lewd songs. It beautifies such dissolute men and women and presents them as examples. Women even chant their love of a specific actor or singer in front of their husbands, fathers and brothers, who have no reaction at all. In some media programs, a married woman or a girl may call to express her love and adoration of the actor, paying no attention to the reaction of her male relatives, perhaps, because she is certain they will not object

📍 Social Media Encourages the Dayyooth – An Islamic Perspective

In today's digital age, social media has become one of the most powerful tools in destroying this vital trait. Below is an analysis of how social media is nurturing the rise of the dayyooth and weakening Islamic values tied to ghayrah.

---

🔥 1. Normalization of Public Display of Beauty (Tabarruj)

In Islam, a woman is commanded to cover her beauty (zinah) and avoid displaying herself to non-mahrams. Yet on platforms like Instagram, TikTok, and Snapchat, it has become normal—even celebrated—for women to:

• Post beautified selfies or videos

• Dance or act provocatively

• Seek attention, likes, and validation from strangers

And many Muslim men, instead of advising with wisdom and firmness, either:

• Say nothing (fearing social backlash)

• Or even encourage this behavior

This absence of protective jealousy is exactly what defines a dayyooth.

---

📉 2. Destruction of Haya’ (Modesty)

The Prophet ﷺ said:

“Every religion has a distinct characteristic, and the distinct characteristic of Islam is modesty (haya').”
(Sunan Ibn Majah, 4181)

Social media chips away at haya’, both for men and women. When modesty dies, ghayrah naturally weakens. If a Muslim man sees his sister, wife, or daughter engaging in immodest behavior online and feels nothing, that is a sign his heart is diseased.

---

🧠 3. Mockery of Ghayrah as "Insecurity"

Ghayrah is often labeled on social media as:

• Toxic masculinity

• Insecurity

• Control or "patriarchy"

This inversion of values shames Muslim men out of their Islamic responsibility to protect their families from indecency. Many fear being labeled controlling, so they become silent. Over time, this silence becomes complicity, and the ghayrah dies.

"Ghayrah is not weakness—it is from iman (faith). Its absence is a sign of the heart's corruption."

---

📵 4. Exposure to Fahisha (Indecency) & Desensitization

Social media promotes shamelessness (fahisha) globally. Muslims, men and women alike, are constantly exposed to zina, vulgarity, and hypersexualized content.

• Repeated exposure normalizes haram.

• Men lose sensitivity to what is shameful.

• Eventually, even within their own household, they fail to recognize immodesty or stop caring.

---

🧑‍🤝‍🧑 5. Public Interaction Between Genders

Many Muslims freely mix, comment, joke, and DM the opposite gender online—something that would never happen in a modest, real-life setting.

A man who:

• Allows his wife or daughter to interact with strangers online

• Knows she is posting pictures and videos for the public eye

• Yet remains silent or even supportive

... has become desensitized and is acting as a dayyooth.

---

❗ 6. Inverted Role Models and Influencers

Muslim women are increasingly following influencers who:

• Promote feminist or liberal ideologies

• Advocate for "freedom" from hijab, family structures, or Islamic modesty

Men who do not take the lead in educating, advising, and guiding their families away from these corrupt influences are failing in their Islamic duty as qawwamun (protectors and maintainers).

---

📿 7. Neglect of Male Leadership (Qiwamah)

“Men are the protectors and maintainers (qawwamun) of women…”
(Surah An-Nisa: 34)

Qiwamah requires men to protect the deen, dignity, and honor of the family. But social media:

• Undermines male authority

• Encourages a culture of “do not judge”

• Equates leadership with oppression

Men who internalize this thinking abdicate their Islamic role, becoming dayyooth by abandoning their protective responsibility.

---

🔒 8. Privacy Is No Longer Sacred

In Islam, privacy and guarding one's home and family are critical. But social media promotes the opposite:

• Broadcasting family life to strangers

• Posting intimate moments publicly

• Women seeking admiration from the masses, rather than contentment from Allah and their families

A dayyooth is not disturbed by this. He allows the sanctity of his household to be violated by a digital window that’s open 24/7.

---

📖 Final Thoughts: Return to Ghayrah Before It's Too Late

Ghayrah is not just cultural—it is spiritual armor. It protects families, preserves modesty, and upholds the honor of the ummah.

The Prophet ﷺ said:

“Do you feel ghayrah? Verily, I feel ghayrah more than you, and Allah has more ghayrah than me...”
(Sahih al-Bukhari 7416, Muslim 2761)

If Allah has ghayrah—and His Messenger ﷺ had ghayrah—then how can we be men and live without it?

---

📢 Action Steps for the Muslim Man:

• Actively protect your household from haram influences.

• Be gentle but firm in advising your wife, daughters, and sisters.

• Don't fear labels—fear Allah.

• Lead by example in modesty and digital discipline.

• Rebuild your ghayrah through du’a, Qur’an, and keeping good company.

References https://www.islamweb.net/en/article/160786/the-dayyooth-is-deprived-of-paradise

https://islamqa.org/shafii/seekersguidance-shafii/169239/am-i-a-dayyuth-if-i-let-my-wife-go-out-without-hijab-and-how-do-i-maintain-protective-jealousy-ghayrah/